Η Ανάφη είναι ένα από τα πιο μικρά αλλά και πιο όμορφα νησιά του κυκλαδικού συμπλέγματος, με την άγρια φυσική ομορφιά, τον ξάστερο ουρανό, το ξηρό και υγιεινό κλίμα, τον καθαρό αέρα και τα βαθυπράσινα θαλασσινά νερά που την περιβάλλουν.
Βρίσκεται ανατολικά της Θήρας (Σαντορίνης) και η προέλευση του ονόματος της έχει δύο εκδοχές: Η μία ότι ανεφάνη, στο φως ενός κεραυνού που έστειλε ο θεός Απόλλων, για να σωθούν οι Αργοναύτες από μεγάλη θαλασσοταραχή, επιστρέφοντας από την Κολχίδα και η άλλη από τις λέξεις «άνευ» και «όφις», δηλαδή χωρίς φίδια. Πράγματι η Ανάφη εκτός των άλλων χαρισμάτων, έχει και το μοναδικό στον κόσμο προτέρημα, να μην ζουν σ' αυτή φίδια. Ο επισκέπτης μπορεί να καθίσει, να ξαπλώσει ή και να κοιμηθεί ακόμη στην ύπαιθρο, χωρίς το φόβο να δαγκωθεί από φίδι.
Η Χώρα της Ανάφης διατηρεί ξεχωριστή αρχιτεκτονική, στην οποία επικρατούν οι θόλοι και οι καμπύλες. Δρομάκια στενά, σκαλάκια ασπρισμένα και η πλατεία στην απάνω μεριά με το ηρώο, τη μητρόπολη και τον ανεμόμυλο, συνθέτουν μια γραφική εικόνα. Εκτός από τη Χώρα, μικροί οικισμοί υπάρχουν στον Άγιο Νικόλαο και στο Κλεισίδι.
Στη Μυθολογία είδαμε το νησί της Ανάφης να αναδύεται από τα κύματα και να παρουσιάζεται σαν σανίδα σωτηρίας στους Αργοναύτες. Σ' αυτήν αποβιβάστηκαν και θυσίασαν στο σωτήρα τους Αιγλήτην Απόλλωνα και για να γιορτάσουν τη διάσωση τους άρχισαν να διασκεδάζουν. Η γιορτή αυτή έκτοτε καθιερώθηκε μια φορά το έτος. Στη θέση που είναι σήμερα κτισμένη η Ιερά Μονή της Ζωοδόχου Πηγής, οι Αργοναύτες έκτισαν στην αρχή βωμό και αργότερα ναό προς τιμή του Αναφαίου Απόλλωνα.
Η πιο αξιόλογη τοποθεσία του νησιού της Ανάφης είναι ο Κάλαμος. Στην κορυφή του όρους Κάλαμος βρίσκεται η Ιερά Μονή της Παναγίας της Καλαμιώτισσας (Πάνω Μοναστήρι). Ονομάστηκε έτσι γιατί η εικόνα βρέθηκε δεμένη πάνω σ' ένα καλάμι. Η Μονή αυτή κτίστηκε το 1715 από κάποιο ναυτικό και τα παιδιά του Μελέτιο και Αγάπιο, τα οποία όταν τέλειωσε η ανοικοδόμηση έγιναν καλόγεροι σ' αυτήν. Κάθε χρόνο γινόταν πανηγύρι στην επέτειο του γενεθλίου της Θεοτόκου, μέχρι το έτος 1887, που την ημέρα της πανήγυρης έπεσε κεραυνός και σκότωσε επτά άτομα, μεταξύ των οποίων τον Ηγούμενο της Μονής και τον εφημέριο της Ανάφης. Από το επόμενο έτος το πανηγύρι άρχισε να γίνεται στο μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής, που βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Κάλαμος (Κάτω Μοναστήρι, στη θέση του αρχαίου ναού του Απόλλωνα) και στο οποίο μεταφέρθηκε η εικόνα της Παναγίας της Καλαμιώτισσας. Το όρος αποτελείται από ένα υπερμεγέθη, συμπαγή βράχο (ύψος 459 μ.), που χαρακτηρίζεται σαν ένας των πιο τρομερών του κόσμου!
